ﭼﮕﻮﻧﻪ رﻧﮓرا ﺗﺠﺮﺑﻪ ﻣﻲﻛﻨﻴﻢ

ﭼﺸﻤﺎن ﺧﻮد را ﺑﺒﻨﺪﻳﺪ و ﻳﻚ ﭼﻤﻨﺰار ﺳﺮﺳﺒﺰ را در ﺗﺼﻮر آورﻳﺪ. ﺑﻪ ﻫﻤﻪ ﺟﺎي اﻳﻦ ﺗﺼﻮﻳﺮ ذﻫﻨﻲﺧﻮب ﻧﮕﺎه ﻛﻨﻴﺪ و ﺑﻪﻟﺤﻈﺎت ﭘﻴﺶ آﻣﺪه ﻛﻪ آﻛﻨﺪه از اﺣﺴﺎس ﻫﺎي ﻣﺨﺘﻠﻒ و ﺗﻮاﻟﻲ ادراك ﻫﺎﺳﺖﺗﻮﺟﻪ ﻧﻤﺎﻳﻴﺪ و ﺳﻠﺴﻠﻪ ﻓﻌﻞ و اﻧﻔﻌﺎل ﻫﺎي رواﻧﻲ و ﺣﺴﻲ را ﻛﻪ ﺑﻲ وﻗﻔﻪ ﻣﻲ آﻳﻨﺪ ﻧﻈﺎره ﮔﺮﺑﺎﺷﻴﺪ.

از ﻧﻘﻄﻪ ﻧﻈﺮ ﻳﻚ ﻓﻴﺰﻳﻜﺪان ﺳﺒﺰي ﭼﻤﻨﺰار ﭼﻴﺰي ﺟﺰ ﺧﺎﺻﻴﺖ ﻣﺎده اي ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﺑﻪ ﻧﺎم ﻛﻠﺮوﻓﻴﻞﻧﻴﺴﺖ ﻛﻪ ﺳﺎﺧﺘﺎرﻣﻠﻜﻮﻟﻲ آن ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﺑﻪ ﺻﻮرت اﻧﺘﺨﺎﺑﻲ ﻗﺴﻤﺖ ﻗﺮﻣﺰ و آﺑﻲ از ﻧﺎﺣﻴﻪ ﻣﺮﺋﻲ را ﺟﺬبو ﺗﻨﻬﺎ ﻗﺴﻤﺖ ﺳﺒﺰ ﻃﻴﻒ را ﺑﺎز ﻣﻲ ﺗﺎﺑﺎﻧﺪ. وﻟﻲ آﻳﺎ ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﺎور داﺷﺖ ﻛﻪ ادراك ﺷﺨﺼﻲ ﻫﺮ ﻛﺲ ازﺳﺒﺰ ﺗﻨﻬﺎ ﺷﺎﻣﻞ ﺑﺮﻫﻤﻜﻨﺶ ﻛﻠﺮوﻓﻴﻠﻤﻮﺟﻮد در ﭼﻤﻨﺰار ﺑﺎ ﻧﻮر ﺧﻮرﺷﻴﺪ ﺑﺎﺷﺪ. ﭘﺲ اﻳﻦ ﺳﻠﺴﻠﻪ ﺗﺪاﻋﻲ وﻣﻌﺎﻧﻲ ﻫﺎي ﺑﻲ ﺷﻤﺎر ﻛﻪ از ﺗﻜﺎﻧﻪ ﺳﺒﺰ اوﻟﻴﻪ در ذﻫﻦ اﻳﺠﺎد ﺷﺪه از ﻛﺠﺎﺳﺖ. آﻳﺎ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻛﻪرﻧﮓ ﻋﻼوه ﺑﺮ ﻣﺤﺘﻮاي ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ ﻣﺤﺾ ﺣﺎوي ﻳﻚ ﻣﺤﺘﻮاي اﺣﺴﺎﺳﻲ و رواﻧﻲ ﻧﻴﺰ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﺗﻮاﻧﺎﻳﻲدارد ﺗﺎ ﺟﺮﻳﺎن ﺑﻬﻢ ﭘﻴﻮﺳﺘﻪ اي از اﻓﻜﺎر و اﺣﺴﺎﺳﺎت را درون ذﻫﻦ آدﻣﻲ ﺷﺮوع ﻛﻨﺪ. آﻳﺎ ﺑﻪ ﺟﺰﻋﺎﻣﻞ ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ در ادراك رﻧﮓ ﻣﻲ ﺗﻮان اﺣﺴﺎس[1] و ﻧﻤﺎد[2] را ﻧﻴﺰ از ﻣﺸﺨﺼﻪ ﻫﺎي رﻧﮓ داﻧﺴﺖ ﻛﻪ ﻣﻮﺟﺐ واﻛﻨﺸﻲ زﻧﺠﻴﺮه اي در روان ﺑﻴﻨﻨﺪه ﮔﺮدد ﺗﺎ آﻧﺠﺎ ﻛﻪ در ﻧﻬﺎﻳﺖ ﺣﺘﻲ اﺛﺮي ازﺳﺒﺰي اوﻟﻴﻪ ﻧﻴﺰ در ﻣﻴﺎن ﻧﺒﺎﺷﺪ.

ﺑﺸﺮ ﺑﻴﺶ از ﻫﺸﺘﺎد درﺻﺪ از اﻃﻼﻋﺎﺗﺶ را از ﻣﺤﻴﻂ درﻳﺎﻓﺖ ﻣﻲ ﻛﻨﺪ و رﻧﮓ ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﻪ ﻣﺤﻴﻂاﺳﺖﻫﺮ ﮔﺎه ﺑﺨﻮاﻫﻴﻢ در ﺧﺼﻮص ﺟﻠﻮه[3]اﺟﺴﺎم ﺻﺤﺒﺖ ﻛﻨﻴﻢ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺪاﻧﻴﻢ ﻛﻪ در ﺣﻀﻮر روﺷﻨﺎﻳﻲ[4]اﻳﻦ رﻧﮓ[5] اﺳﺖﻛﻪ ﺑﻌﻨﻮان ﻋﻨﺼﺮي ﺷﺎﺧﺺ در درك ﺑﺼﺮي اوﻟﻴﻪ از ﺟﺴﻢ ﻧﻘﺶ ﺑﺎزي ﻣﻲﻛﻨﺪ و ﺳﺎﻳﺮ ﻋﻨﺎﺻﺮ ﺑﺼﺮي ﻣﺎﻧﻨﺪﺷﻜﻞ و ﻓﺮم[6]و ﺑﺎﻓﺖ[7]در ﻣﺮاﺣﻞ ﺑﻌﺪي اﻳﻦ ادراك اوﻟﻴﻪ ﻗﺮار ﻣﻲﮔﻴﺮﻧﺪ. ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ رﻧﮓ ﻓﺮآﻳﻨﺪي ﻋﻤﻴﻖ ﺗﺮ از درك ﻓﻴﺰﻳﻮﻟﻮژﻳﻜﻲ آن اﺳﺖ. ﺑﻄﻮري ﻛﻪ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﻋﻼوه ﺑﺮ ﺳﻄﺢ ﺧﻮدآﮔﺎه آدﻣﻲ، در ﺳﻄوحﻧﺎﺧﻮدآﮔﺎه آن ﻧﻴﺰ ﻧﻔﻮذ ﻛﺮده و ﺑﻌﻨﻮان ﻋﻨﺼﺮي اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ و ارﺗﺒﺎﻃﻲ ﺿﺮوري ﺑﺮاي ﺗﻔﺴﻴﺮ و دركﭘﻴﺮاﻣﻮن ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ.

 دﻛﺘﺮ ﻣﺎﻫﺎﻧﻜﻪ[8]ﻣﺪﻳﺮ اﻧﺠﻤﻦ رﻧﮓ و ﻣﺤﻴﻂ آﻣﺮﻳﻜﺎ ﻳﻚ ﺳﺎﺧﺘﺎر ﻫﺮﻣﻲ ﺷﻜﻞ ﺑﺮاي اراﺋﻪ ﻣﻔﻬﻮم درک ﻣﺎﻫﻴﺖ "ﺗﺠﺮﺑﻪ رﻧﮓ" ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد داده اﺳﺖ ﻛﻪ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ آن ﻧﻜﺎت ﺟﺎﻟﺒﻲ را روﺷﻦ ﻣﻲ ﺳﺎزد. اﻳﻦﺳﺎﺧﺘﺎر ﻫﺮﻣﻲ ﻛﻪ در ﺷﻜﻞ ذﻳﻞ آورده ﺷﺪه اﺳﺖ ﺑﻪ ﻧﻮﻋﻲ ﻧﺸﺎﻧﮕﺮ ﻣﻴﺰان ﭘﻮﺷﺶ ﻣﺸﺘﺮك ﮔﺮوه ﻫﺎي اﻧﺴﺎﻧﻲدر ﻣﻘﻮﻟﻪ ادراك رﻧﮓ اﺳﺖ. ﺑﺪﻳﻦ ﻣﻌﻨﺎ ﻛﻪ ﻫﺮ ﭼﻪ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﺑﺎﻻي ﻫﺮم ﺣﺮﻛﺖ ﺷﻮد ﮔﺮوه ﻫﺎياﻧﺴﺎﻧﻲ ﻛﻤﺘﺮي در ﻳﻚ ﺗﺠﺮﺑﻪ ﻣﺸﺘﺮك از رﻧﮓ ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ. ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ در ﻗﺎﻋﺪه ﻫﺮم ﺑﻄﻮر ﻣﺸﺘﺮكﻛﻞ ﺑﺸﺮﻳﺖ در ﻣﻌﺮض اﺛﺮﻫﺎي ﺑﻴﻮﻟﻮژﻳﻚ رﻧﮓ ﻫﺎ ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ وﻟﻲ در ﻗﻠﻪ ﻫﺮم ﺗﻨﻬﺎ ﻫﺮ ﻓﺮد ﺑﻪ ﺗﻨﻬﺎﻳﻲو ارﺗﺒﺎط ﺷﺨﺼﻲ وي ﺑﺎ رﻧﮓ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﺗﻌﺮﻳﻒ ﺷﻮد.

واﻛﻨﺶ ﻫﺎي ﺑﻴﻮﻟﻮژﻳﻜﻲ ﺑﻪ ﻣﺤﺮك رﻧﮓ

رﻧﮓ ﺑﺪون ﻧﻮر و ﺟﺎﻧﺪاران ﻫﻢ ﺑﺪون ﻧﻮر وﺟﻮد ﻧﻤﻲ ﻳﺎﻓﺘﻨﺪ .ﺑﻘﺎي زﻧﺪﮔﺎﻧﻲ ﺣﻴﻮاﻧﺎت و ﻧﺒﺎﺗﺎت درﻧﺮدﺑﺎن ﺗﻜﺎﻣﻠﻲ ﺑﺎ ﻧﻮر ﻣﻌﻨﺎ ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ .ﭘﺪﻳﺪه ﻓﺘﻮﺳﻨﺘﺰ ﻛﻪ ﻋﻠﺖ ﺑﻘﺎ ﮔﻴﺎﻫﺎن ﺳﺒﺰ اﺳﺖ ﺑﻪ رﻧﮓداﻧﻪ ﻛﻠﺮوﻓﻴﻞ واﺑﺴﺘﻪ ﺑﻮده ﻛﻪ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ اﻧﺮژي ﻗﺴﻤﺖ ﻗﺮﻣﺰ و زرد و آﺑﻲ و ﺑﻨﻔﺶ ﻃﻴﻒ ﻣﺮﺋﻲرا ﺟﺬب و اﺳﺘﻔﺎده ﻛﺮده و ﻗﺴﻤﺖ ﺳﺒﺰ آن را ﺑﺮﮔﺮداﻧﺪ. وﺟﻮد دﻧﻴﺎي ﻧﺒﺎﺗﺎت و ﮔﻴﺎﻫﺎن ﺑﺎ ﺑﺎروريداﻧﻪ ﻫﺎ و اﻓﺸﺎﻧﺪن ﻫﺎگ ﻫﺎ اداﻣﻪ ﻣﻲ ﻳﺎﺑﺪ و ﺣﺸﺮات و ﭘﺮﻧﺪﮔﺎن و ﭘﺴﺘﺎﻧﺪاران ﻋﻮاﻣﻠﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪﻣﻲ ﺗﻮاﻧﻨﺪ ﺑﺎ اﻧﺘﻘﺎل ﻣﻨﺎﺳﺐ و ﺑﻪ ﻣﻮﻗﻊ ﻫﺎگ ﻫﺎ و داﻧﻪ ﻫﺎ ,ﺑﺎروري ﮔﻴﺎﻫﻲ را ﺑﻬﻴﻨﻪ و اﻓﺰونﺳﺎزﻧﺪ .ﭘﺲ ﺑﻬﺘﺮﻳﻦ ﺷﺎﻧﺲ ﺑﺮاي ﺑﻬﺒﻮد و ﺗﻜﺜﻴﺮ ﻣﺴﺘﻤﺮ ﮔﻮﻧﻪ ﮔﻴﺎﻫﻲ اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ ﮔﻴﺎه ﺑﺘﻮاﻧﺪﻋﻼﺋﻢ ﺑﺼﺮي ﻣﻨﺎﺳﺐ را در وﻗﺖ ﻣﻘﺘﻀﻲ ﺑﺮاي دﻳﺪ رﻧﮕﻲ ﻣﻮﺟﻮدات اﻳﺠﺎد ﻛﻨﺪ . ﻣﻴﻮه ﻫﺎي ﻛﺎلﻛﻪ ﻫﻨﻮز ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ رﺷﺪ ﻧﺪارﻧﺪ ﻫﻤﺮﻧﮓ ﺑﺮگ درﺧﺖ اﺳﺘﺘﺎر ﺷﺪه و آﻧﮕﺎه ﻛﻪ ﻣﻮﻗﻌﺶ ﻣﻲ رﺳﻴﺪ ﺑﻪرﻧﮓ ﻫﺎﻳﻲ در ﻣﻲ آﻣﺪﻧﺪ ﻛﻪ ﺗﻤﻴﺰ دادﻧﺸﺎن از ﺑﺮگ ﺑﺮاي ﭘﺮﻧﺪه ﻫﺎ و دﻳﮕﺮ ﻣﻮﺟﻮدات ﺳﺎده ﺑﺎﺷﺪ. ﺑﺪﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ ﭘﺮﻧﺪﮔﺎن ﻫﺴﺘﻪ ﻫﺎ را درون ﺑﺪﻧﺸﺎن ﺗﺎ ﻣﺤﻞ ﻫﺎي ﺟﺪﻳﺪ ﺑﺮده و ﺑﻪ ﻫﻤﺮاه ﻣﻘﺪاري ﻛﻮدﻣﻨﺎﺳﺐ ﻃﺒﻖ ﺧﻮاﺳﺘﻪ درﺧﺖ ﻣﻲ اﻧﺪازﻧﺪ. اﻟﺒﺘﻪ در اﻳﻦ ﻣﻴﺎن، ﭘﺎداﺷﻲ را ﻫﻢ ﺑﺼﻮرت اﺳﺘﻔﺎده از ﻣﻴﻮهرﺳﻴﺪه و ﺧﻮﺷﻤﺰه درﻳﺎﻓﺖ ﻣﻲ دارﻧﺪ. ﮔﻞ ﻫﺎي ﺳﺮزﻧﺪه ﻧﻴﺰ آﻣﺎده اﻧﺪ ﺗﺎ ﮔﺮده ﺷﺎن را ﻛﺴﻲ ﺑﻪﮔﻞ ﻫﺎي ﻫﻤﺴﺎﻳﻪ ﺑﺮﺳﺎﻧﻨﺪ ﻟﺬا ﻳﻚ ﺗﺸﻌﺸﻊ دﻟﻔﺮﻳﺐ را در ﻣﺤﺪوده ﻣﺎوراء ﺑﻨﻔﺶ ﺑﺮاي ﺣﺸﺮاتﻓﺮاﻫﻢ ﻣﻲ آورﻧﺪ. ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻫﺎي ﺑﻲ ﺷﻤﺎري از ﻋﻼﺋﻢ رﻧﮕﻲ در ﮔﻮﻧﻪ ﻫﺎي ﮔﻴﺎﻫﻲ و ﺟﺎﻧﻮري را ﻣﻲﺗﻮان اراﺋﻪ ﻧﻤﻮد ﻛﻪ آﻧﺎن را در ﻃﻲ ﻣﺴﻴﺮ ﻧﺮدﺑﺎن ﺗﻜﺎﻣﻠﻲ ﻛﻤﻚ ﻣﻲ ﻛﻨﺪ. ﺣﻴﻮاﻧﺎت ﺑﺮاي ﺗﻬﺪﻳﺪ، ﻧﻤﺎﻳﺶ و ﻳﺎ اﺳﺘﺘﺎر از رﻧﮓ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ .رﻧﮓ ﻣﺸﺨﺺ زرد در ﻳﻚﮔﻮﻧﻪ ﻗﻮرﺑﺎﻏﻪ درﺧﺘﻲ ﻛﻮﭼﻚ ﻛﻪ ﺑﻴﺸﺘﺮﻳﻦ ﻣﻴﺰان از ﻣﻬﻠﻜﻲ ﺳﻢ را در ﻣﻴﺎن ﺟﺎﻧﻮران دارد ﺑﻪ ﻋﻨﻮانﻳﻚ ﻋﻼﻣﺖ ﻫﺸﺪار دﻫﻨﺪه واﺿﺢ ﺑﺮاي ﻣﺎرﻫﺎ و ﭘﺮﻧﺪﮔﺎن ﻣﻬﺎﺟﻢ ﻋﻤﻞ ﻣﻲ ﻛﻨﺪ ﺗﺎ اﮔﺮ در ﻛﻤﻴﻦﻫﺴﺘﻨﺪ ﺑﺪاﻧﻨﺪ ﻛﻪ ﻳﻚ وﻋﺪه ﻏﺬاﻳﻲ ﻣﺮﮔﺒﺎر را اﻧﺘﻈﺎر ﻣﻲ ﻛﺸﻨﺪ . ﻳﻚ ﻧﻮع ﭘﺮﻧﺪه ﺑﺎ ﻛﻴﺴﻪ اي ﺑﺎدﺷﻮﻧﺪه ﺑﻪ رﻧﮓ ﻗﺮﻣﺰ در زﻳﺮ ﮔﻠﻮي ﺧﻮد، در ﻓﺼﻞ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻣﺜﻞ ﺑﺎ اﻧﺪاﺧﺘﻦ ﺑﺎد در ﭼﻨﻴﻦ ﺑﺎدﺑﺎنﻗﺮﻣﺰي ﻫﻢ ﻋﻼﻣﺖ ﺗﻬﺪﻳﺪي ﻣﺸﺨﺺ ﺑﺮاي ﺳﺎﻳﺮ ﭘﺮﻧﺪﮔﺎن ﻧﺮ ﻧﺸﺎن ﻣﻲ دﻫﺪ و ﻫﻢ ﺑﻌﻨﻮان ﺟﺎذﺑﻪ ايﺑﺮاي ﻣﺎده ﻫﺎ ﻋﻤﻞ ﻣﻲ ﻛﻨﺪ. آدم ﻫﺎ ﻧﻴﺰ ﻋﻤﻮﻣﺎً از ﻗﺮﻣﺰ ﺑﺮاي ﻫﺸﺪار و اﻳﺴﺖ دﻫﻲ اﺳﺘﻔﺎده ﻛﺮدهو از ﻃﺮف دﻳﮕﺮ ﺟﺎذﺑﻪ اي رﻣﺎﻧﺘﻴﻚ را ﺑﺎ ﻗﺮﻣﺰ ﻛﺮدن ﻟﺐ ﻫﺎ ﻣﻲ آﻓﺮﻳﻨﻨﺪ.

رﻧﮓ ﻫﺎ ﺑﻪ ﻣﺎ ﻛﻤﻚ ﻛﺮده ﺗﺎ ﺑﺘﻮاﻧﻴﻢ ﻣﺤﻴﻂ ﻃﺒﻴﻌﻲ اﻃﺮاﻓﻤﺎن را درك و ﺗﻔﺴﻴﺮ ﻛﻨﻴﻢ و ﺗﻤﺎﻳﺰيﻣﻴﺎن ﺧﻮردﻧﻲ ﻫﺎ و ﻏﻴﺮ ﻗﺎﺑﻞ ﺧﻮردﻧﻲ ﻫﺎ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻴﻢ .دﻛﺘﺮ ﻧﻴﻜﻼس ﻫﻤﻔﺮي از اﻋﻀﺎي ارﺷﺪﮔﺮوه ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت داﻧﺸﻜﺪه داروﻳﻦ ﻣﻲ ﮔﻮﻳﺪ :دﻻﻳﻠﻲ دارﻳﻢ ﻛﻪ ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﺎ اﺳﺘﻨﺎد ﺑﻪ آﻧﻬﺎ ﻋﻨﻮانﻧﻤﻮد ارﺗﺒﺎط آدﻣﻲ ﺑﺎ ﻋﻼﺋﻢ رﻧﮕﻲ در ﻃﻲ دوره ﺗﻜﺎﻣﻞ ﺗﺪرﻳﺠﻲ اش از ﻳﺎد وي ﻧﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ و اﮔﺮﭼﻪ ﺑﺸﺮ ﻣﺘﻤﺪن ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ اﺳﺘﻔﺎده دﻟﺒﺨﻮاﻫﻲ از رﻧﮓ را ﻫﻢ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ وﻟﻲ آن ﭘﺎﺳﺦ ﻫﺎيﻣﺪاوم ﺑﻪ ﻋﻼﺋﻢ رﻧﮕﻲ در زﻧﺠﻴﺮه ﺗﺒﺎر وي ﺑﻤﺜﺎﺑﻪ ﻳﻚ ﻣﻴﺮاث ﻛﻬﻦ ﻧﻘﺶ وﻳﮋه اي را در زﻧﺪﮔﻲﻛﻨﻮﻧﻲ وي ﺑﺎزي ﻣﻲ ﻛﻨﺪ.

دﻳﺪن ﺗﻨﻬﺎ ﺛﻤﺮه ورود ﻧﻮر ﺑﻪ ﭼﺸﻤﺎن ﻧﻴﺴﺖ ﺑﻠﻜﻪ در ﺟﻨﺒﻪ دﻳﮕﺮ ﻣﻲ ﺗﻮان از واﻛﻨﺶ ﻫﺎيﺑﻴﻮﻟﻮژﻳﻜﻲ ﻧﻮر در اﻧﺴﺎن و ﺣﻴﻮان ﻫﻢ ﺳﺨﺖ ﮔﻔﺖ. ﻳﻚ ﮔﺬرﮔﺎه ﻋﺼﺒﻲ در ﻧﺰدﻳﻜﻲ ﮔﺬرﮔﺎه اﭘﺘﻴﻜﻲدر اﻧﺘﻬﺎي ﺷﺒﻜﻴﻪ ﭼﺸﻢ وﺟﻮد دارد ﻛﻪ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ اﺛﺮات ﻋﺼﺒﻲ ﻧﻮر و ﻣﺤﺮك ﻫﺎي رﻧﮕﻲ را ﺑﻪﻣﻨﺎﻃﻖ ﻣﺮﻛﺰي ﻏﺪه ﻫﻴﭙﻮﺗﺎﻻﻣﻮس ﺑﺮﺳﺎﻧﺪ و آﻧﮕﺎه ﺑﺎ ﺗﺤﺮﻳﻚ ﻏﺪه ﻫﺎي ﭘﻴﻨﺎل و ﺿﺮﺑﺪري ﻛﻪﻛﻨﺘﺮل ﻛﻨﻨﺪه ﺳﻴﺴﺘﻢ اﻧﺪوﻛﺮﻳﻦ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻣﻮﺟﺐ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻫﻮرﻣﻮن ﻫﺎ ﮔﺮدﻧﺪ.

ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻧﺸﺎن ﻣﻲ دﻫﺪ ﻛﻪ ﺗﺎﺑﺶ ﻧﻮرﻫﺎي ﺳﺒﺰ و آﺑﻲ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﻣﻴﺰان ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ را در ﻣﻮش ﻫﺎي ﻣﻌﻤﻮﻟﻲ ﻛﺎﻫﺶ دﻫﺪ و در ﻣﻮش ﻫﺎي ﺻﺤﺮاﻳﻲ ﻧﻴﺰ ﻛﻪ ﺗﺤﺖ ﻧﻮر ﺻﻮرﺗﻲ ﻣﺎﻧﺪه اﻧﺪ ﺳﺒﺐ اﻓﺰاﻳﺶﭼﺸﻤﮕﻴﺮي در ﺧﻠﻖ وﺣﺸﻲ و ﻣﺘﺠﺎوزﺷﺎن ﮔﺮدد .ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺛﺎﺑﺖ ﺷﺪه اﺳﺖ ﻛﻪ ﻣﺎﻛﻴﺎن در ﻣﺤﻴﻂﻫﺎﻳﻲ ﺑﺎ ﻧﻮر ﻗﺮﻣﺰ و ﺻﻮرﺗﻲ ﺑﻪ ﺗﻌﺪاد ﺑﻴﺸﺘﺮي ﺗﺨﻢ ﻣﻲ ﮔﺬارﻧﺪ .در آدﻣﻲ ﻧﻪ ﺗﻨﻬﺎ ﻧﻮرﻫﺎي ﺗﻚرﻧﮓ ﻣﻮﺟﺐ اﺛﺮات ﺑﻴﻮﻟﻮژﻳﻜﻲ دروﻧﻲ ﻣﻲ ﮔﺮدﻧﺪ ﺑﻠﻜﻪ ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻧﻮري ﻣﺼﻨﻮﻋﻲ ﺳﻔﻴﺪ ﻧﻴﺰ

(ﻛﻪ اﮔﺮ ﭼﻪ ﻣﻨﺤﻨﻲ ﺗﻮزﻳﻊ اﻧﺮژي ﻃﻴﻔﻲ ﺷﺎن ﺑﺎ ﻧﻮر ﻃﺒﻴﻌﻲ ﺧﻮرﺷﻴﺪ ﺗﻔﺎوﺗﻲ آﺷﻜﺎر دارﻧﺪ وﻟﻲﺑﺎز ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺳﻔﻴﺪ دﻳﺪه ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ )ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﻨﺪ ﺑﺎﻋﺚ اﻓﺰاﻳﺶ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻫﻮرﻣﻮن ACTH در ﺑﺪنﮔﺮدﻧﺪ .ﻛﻪ اﻳﻦ ﻣﺴﺌﻠﻪ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﻧﻬﺎﻳﺘﺎً ﻣﻮﺟﺐ اﻓﺰاﻳﺶ ﻳﻚ ﻫﻮرﻣﻮن ﺗﻨﻈﻴﻢ ﻛﻨﻨﺪه ﺑﺴﻴﺎر ﻣﻬﻢ ﺑﻪ ﻧﺎمﻛﻮرﺗﻴﺰول ﮔﺮدد .ﺑﺮﺧﻲ از اﺳﻴﺮان ﺟﻨﮕﻲ اﻳﺮاﻧﻲ ﺗﻌﺮﻳﻒ ﻣﻲ ﻛﺮدﻧﺪ ﻛﻪ در ﭘﻲ ﺑﺎزداﺷﺖ ﻫﺎيﻃﻮﻻﻧﻲ ﻣﺪﺗﻲ ﻛﻪ در ﺳﻴﺎه ﭼﺎل ﻫﺎي ﺑﺪور از ﻧﻮر ﻃﺒﻴﻌﻲ رژﻳﻢ ﺑﻌﺜﻲ داﺷﺘﻪ اﻧﺪ آﻧﮕﺎه ﻛﻪ در ﺗﻤﺎس ﺑﺎﻧﻮر ﺧﻮرﺷﻴﺪ ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﺮﻓﺘﻨﺪ، اﺛﺮات اﻳﻦ رﻓﻊ ﻣﺤﺪودﻳﺖ را ﺑﻪ ﺷﻜﻞ ﻳﻚ ﺷﻮك ﻋﺼﺒﻲ ﺳﺴﺖﻛﻨﻨﺪه ﻋﻀﻼت ﻛﻪ ﻣﻮﺟﺐ ﺧﻮاب و ﺑﻴﻬﻮﺷﻲ ﮔﻮﻧﻪ ﺑﺮاي ﭼﻨﺪ روز ﻣﻲ ﮔﺮدﻳﺪ ﺗﺠﺮﺑﻪ ﻧﻤﻮده اﻧﺪ .درﭘﺰﺷﻜﻲ ﻧﻴﺰ اﺳﺘﻔﺎده از ﻧﻮر آﺑﻲ ﺑﺮاي ﻣﻌﺎﻟﺠﻪ ﻋﺎرﺿﻪ اي ﺑﻪ ﻧﺎم زردي ﻓﻴﺰﻳﻮﻟﻮژﻳﻚ ﻧﻮزادان ﺗﺎزهﻣﺘﻮﻟﺪه ﺷﺪه دﻫﻪ ﻫﺎﺳﺖ ﻛﻪ ﻣﺘﺪاول ﺷﺪه اﺳﺖ.

 اﺛﺮات ﻧﺎﺧﻮدآﮔﺎه ﺟﻤﻌﻲ

در ﻃﺒﻘﻪ دﻳﮕﺮي از ﻫﺮم ﺗﺠﺮﺑﻪ رﻧﮓ "اﺛﺮات ﻧﺎﺧﻮدآﮔﺎه ﺟﻤﻌﻲ" ﻗﺮار دارد ﻛﻪ آدﻣﻲ ﻛﻨﺘﺮﻟﻲﻫﻮﺷﻤﻨﺪ را ﺑﺮ آن ﻧﻤﻲ ﺗﻮاﻧﺪ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ .ﺑﻨﺎ ﺑﻪ ﺗﻌﺮﻳﻒ ﻛﺘﺐ رواﻧﺸﻨﺎﺳﻲ ، ﻧﺎﺧﻮدآﮔﺎه ﺟﻤﻌﻲ آنﻗﺴﻤﺖ ﻣﺸﺘﺮك از روان ﻣﺎ اﻧﺴﺎﻧﻬﺎﺳﺖ ﻛﻪ ﻫﻴﭻ ارﺗﺒﺎﻃﻲ ﺑﺎ ﺳﻮي ﻫﺸﻴﺎر آن ﺳﺮي از واﻛﻨﺶ ﻫﺎي ﻣﺎ ﻛﻪ ﻣﺘﻜﻲ ﺑﺮ ﺗﺠﺎرب ﺷﺨﺼﻲ اﻧﺪوﺧﺘﻪ ﺷﺪه در ﻃﻲ زﻧﺪﮔﻲ ﻣﺎن اﺳﺖ ﻧﺪارد .ﻧﺎﺧﻮدآﮔﺎه ﺟﻤﻌﻲﻃﺮح اﺻﻠﻲ و ﻳﺎ ﻣﺪﻟﻲ از آن ﭼﻴﺰﻫﺎﻳﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻳﻚ ﻧﻮع را ﻣﻲ ﺳﺎزد اﻳﻨﻬﺎ ﺗﺼﺎوﻳﺮ ﭘﺎﻳﻪ اﻳﻲﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ ﻃﻲ ﺗﻜﺎﻣﻞ ﻣﺎ ﺑﻌﻨﻮان ﻳﻚ ﮔﻮﻧﻪ از ﺣﻴﺎت ﺷﻜﻞ ﮔﺮﻓﺘﻪ اﻧﺪ اﻳﻨﻬﺎ اﺳﺘﺪﻻل ﻫﺎ وﭘﺘﺎﻧﺴﻴﻞ ﻫﺎﻳﻲ ﻧﻬﺎﻳﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ ﺑﺼﻮرت ﻧﺎﺧﻮدآﮔﺎه ، اﮔﺮ ﻣﺎ در وﺿﻌﻴﺖ ﻫﺎﻳﻲ ﻣﺸﺎﺑﻪ ﺑﺎ آﻧﭽﻪ ﻛﻪاﺟﺪادﻣﺎن داﺷﺘﻪ اﻧﺪ ﻗﺮار ﮔﻴﺮﻳﻢ از ﺧﻮد ﻧﺸﺎن ﻣﻲ دﻫﻴﻢ . ﻧﺎﺧﻮدآﮔﺎه ﺟﻤﻌﻲ ﻣﺨﺰﻧﻲ دروﻧﻲ وﻣﺸﺘﺮك ﻣﻴﺎن ﻣﺎ اﻧﺴﺎﻧﻬﺎ از ﺗﺼﻮراﺗﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ از ﮔﺬﺷﺘﻪ ﻫﺎ، از زﻣﺎن اﻧﺴﺎﻧﻬﺎي ﻣﺎﻗﺒﻞ ﺗﺎرﻳﺦ و ﻳﺎﺣﺘﻲ ﺑﻴﺸﺘﺮ ﺗﺎ ﺳﻮي ﺟﺎﻧﻮري ﻣﺎن ﺑﺎﻗﻲ ﻣﺎﻧﺪه اﻧﺪ .ﻧﮕﺎﺷﺖ اﻳﻦ ﺣﺎﻓﻈﻪ ﻧﺎﺧﻮدآﮔﺎه و ﻣﺸﺘﺮك درﻧﻮع ﺑﺸﺮ از روزي ﻛﻪ اوﻟﻴﻦ ﺻﻔﺤﻪ ﺳﭙﻴﺪ زﻳﺴﺘﻦ ﺑﺮ روي اﻳﻦ ﺳﻴﺎره ﺷﻜﻞ ﮔﺮﻓﺘﻪ ، ﺷﺮوع ﺷﺪهاﺳﺖ. ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت ﮔﺴﺘﺮده در ﺧﺼﻮص ﻋﻤﻠﻜﺮد ﻣﻐﺰ ﺑﺨﺼﻮص ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻋﺼﺐ ﺷﻨﺎﺳﻲ اﻳﻦ واﻗﻌﻴﺖ راﺣﻤﺎﻳﺖ ﻣﻲ ﻛﻨﺪ ﻛﻪ اﻧﮕﺎر ﻣﻴﻠﻴﻮن ﻫﺎ ﺳﺎل داﻧﺴﺘﮕﻲ ﺑﺼﻮرت ﻃﺮح واره اي در ﺳﺎﺧﺘﺎر ﻣﻐﺰ ﻣﺎذﺧﻴﺮه ﺷﺪه اﻧﺪ. ﺑﺪون اﻳﻦ داﻧﺶ ذاﺗﻲ ﻣﻤﻜﻦ ﺑﻮد ﻛﻪ ﻣﺎ در درﻳﺎﻳﻲ از داده ﻫﺎ و اﻃﻼﻋﺎتﭘﻴﺮاﻣﻮﻧﻲ ﺑﻲ ﻣﻌﻨﻲ ﻏﺮﻗﻪ ﺷﻮﻳﻢ و ﻧﺘﻮاﻧﻴﻢ ﻛﻪ آﻧﻬﺎ را از ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ ﺗﺸﺨﻴﺺ داده و ﻳﺎ ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪيﻛﺮده و ﺗﻔﺴﻴﺮ ﻧﻤﺎﻳﻴﻢ .ﺑﻌﻨﻮان ﻣﺜﺎل ﻧﻮزدان ﺗﻤﺎﻳﻠﻲ ﻗﺒﻠﻲ ﺑﻪ دو ﻧﻘﻄﻪ ﺗﺎرﻳﻚ درﻛﻨﺎر ﻳﻜﺪﻳﮕﺮدارﻧﺪ .ﻣﺤﻘﻘﻲ ﺑﻪ ﻧﺎم ﻣﺎرﺑﺮگ ﺗﻮﺿﻴﺤﻲ در اﻳﻦ ﺧﺼﻮص اراﺋﻪ داده اﺳﺖ ﻛﻪ ﻃﺒﻖ آن اﻧﮕﺎر درذﻫﻦ ﻛﻮدك ﻣﺘﻮﻟﺪ ﻧﺸﺪه ﻧﻘﺸﻲ از ﭼﻬﺮه ﺑﺸﺮ و ﻃﺮح واره ﻫﺎي از آن وﺟﻮد دارد .

ﺑﺸﺮ ﻧﺨﺴﺘﻴﻦ ﺑﺎ ﻃﻠﻮع ﺧﻮرﺷﻴﺪ زردرﻧﮓ ازﺧﻮاب ﺑﺮ ﻣﻲ ﺧﺎﺳﺖ و ﺑﻪ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻣﻲ ﭘﺮداﺧﺖ و ﺑﻪﻫﻨﮕﺎم ﺑﻬﺎر ﻛﻪ ﺳﺒﺰﻳﻨﮕﻲ ﻧﺸﺎﻧﮕﺮ زﻣﺎن آﺳﻮدﮔﻲ ﺑﺮاي اﻧﺴﺎن در ﺟﺴﺘﺠﻮي ﻏﺬا و ﺷﻜﺎر ﺑﻮد ﺑﻄﻮريﻛﻪ اﻧﮕﺎر زﻧﺪﮔﻲ و ﺣﻴﺎت در ﻛﻨﺎر اﻳﻦ ﺳﺒﺰﻳﻨﮕﻲ ﺟﺮﻳﺎن داﺷﺖ . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ اﻧﺴﺎن ﻫﺎي اوﻟﻴﻪ زﻣﺎﻧﻲﺑﺎ ﻗﺮﻣﺰ ﺑﺮﺧﻮرد داﺷﺘﻨﺪ ﻛﻪ ﺧﻮن ﺷﻜﺎر و ﻳﺎ ﻫﻤﻨﻮﻋﺎن ﺧﻮد را ﻣﻲ دﻳﺪﻧﺪ و آن زﻣﺎن ﻫﻤﻮارهﻫﻴﺠﺎن ﺑﻪ اوج رﺳﻴﺪه ﻣﺴﻠﻂ ﻣﺤﻴﻂ ﺑﻮد و آﻧﮕﺎه ﻛﻪ در ﻧﻴﻠﮕﻮن ﺗﻴﺮه آﺳﻤﺎن ﺷﺒﺎﻫﻨﮕﺎم ﺑﻪاﺳﺘﺮاﺣﺖ و آراﻣﺶ ﻣﻲ رﺳﻴﺪﻧﺪ ، درون روﻳﺎﻫﺎﻳﺸﺎن اﻳﻦ اﻟﻤﺎن ﻫﺎي اوﻟﻴﻪ زرد و ﺳﺒﺰ و ﻗﺮﻣﺰ ﺑﺎ ﺑﺮﻫﻤﻜﻨﺸﻲ ﻛﻪ ﺑﺎ اﺣﺴﺎس ﻫﺎي ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ، زﻧﺪﮔﻲ و ﺣﻴﺎت و ﻫﻴﺠﺎن داﺷﺘﻨﺪ ﺑﺮاي ﻧﮋاد ﻛﻨﻮﻧﻲ ذﺧﻴﺮه ﺷﺪهو در ﺳﻠﺴﻠﻪ ﺑﻮدﻧﻤﺎن اﻣﺘﺪاد ﻳﺎﻓﺘﻨﺪ.

 اﺛﺮ ﻧﻤﺎدﻫﺎ و ﺳﻤﺒﻞ ﻫﺎ

ﺳﻄﺢ دﻳﮕﺮي از ﻫﺮم ﺗﺠﺮﺑﻪ رﻧﮓ اﺧﺘﺼﺎص دارد ﺑﻪ رﻧﮓ در ﺳﺎﺣﺖ ﺳﻤﺒﻞ ﻫﺎ و ﻧﻤﺎد ﻫﺎ ﻛﻪ ﭼﻨﺪاﺟﺘﻤﺎع از اﻧﺴﺎن ﻫﺎ ﺗﻔﺴﻴﺮ ﻣﺸﺘﺮﻛﻲ از آن را ﻣﻲ ﭘﺬﻳﺮﻧﺪ .اﻳﻦ ﺗﻮاﻓﻖ ﻫﺎي ﺑﻨﻴﺎﻧﻲ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ اﻏﻠﺐﻣﻴﺎن ﭼﻨﺪ ﺣﻮزه ﺟﻐﺮاﻓﻴﺎﻳﻲ ﻣﺸﺘﺮك ﺑﺎﺷﺪ. ﺑﻌﻨﻮان ﻣﺜﺎل ﻧﻤﺎد رﻧﮓ ﻫﺎ در ﻋﻼﺋﻢ راﻫﻨﻤﺎﻳﻲ و راﻧﻨﺪﮔﻲ، ﻧﻤﺎد ﻗﺮﺑﺎﻧﻲ ﻛﺮدن ﺑﺮاي ﻣﻴﻬﻤﺎن ﻛﻪ ﺑﻪ ﺷﻜﻞ ﻓﺮش ﻗﺮﻣﺰي ﺟﻠﻮي ﭘﺎي ﻣﻴﻬﻤﺎن ﻫﺎي دوﻟﺖ ﻫﺎ اﻧﺪاﺧﺘﻪﻣﻲ ﺷﻮد، ﻧﺸﺎن دادن زرق و ﺑﺮق و ﺗﺠﻤﻞ ﺑﺎ ﻃﻼﻳﻲ، ﺳﻤﺒﻞ رﻧﮓ در ﭘﺮﭼﻢ ﻫﺎ ي ﻛﺸﻮرﻫﺎ وﺑﺴﻴﺎري ﻣﺜﺎل ﻫﺎي دﻳﮕﺮ.... اﻳﻦ ﻧﻤﺎدﻫﺎي اﺳﺘﻮار ﺑﺮ رﻧﮓ ﻛﻪ ﺗﻌﺮﻳﻔﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻳﺎﻓﺘﻪ اﻧﺪ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﻨﺪ در ﺣﻮزه ﻫﺎي ﻣﺨﺘﻠﻔﻲﻫﻤﭽﻮن ﺻﻨﻌﺖ ﺗﺒﻠﻴﻐﺎت ، ﻣﺤﺼﻮﻻت ﺗﻮﻟﻴﺪي و ﻃﺮاﺣﻲ ﻫﺎي ﮔﺮاﻓﻴﻜﻲ و ﻣﻌﻤﺎري ﺑﻜﺎر ﺑﺮده ﺷﻮد .ﺳﻤﺒﻞ ﻫﺎي رﻧﮓ در ﭘﺰﺷﻜﻲ، اﻓﺴﺎﻧﻪ ﻫﺎي ﻣﻠﻞ ، ﻛﻴﻤﻴﺎﮔﺮي، ﺳﺘﺎره ﺷﻨﺎﺳﻲ وﻃﺎﻟﻊ ﺑﻴﻨﻲ ، ﻫﻨﺮ وﺣﺘﻲ در ﺟﺸﻦ ﻫﺎي ﺗﻮﻟﺪ و ازدواج و ﻣﺮگ ﻣﻬﻢ ﻧﻴﺰ ﺑﻮده و ﮔﺎﻫﻲ ﺣﺘﻲ در اﺳﺘﻌﺎره ﻫﺎي ادﺑﻲ وﺷﻌﺮي ﻧﻴﺰ ﺑﺪاﻧﻬﺎ ﭘﺮداﺧﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد .

اﻳﻦ ﺟﻤﻠﻪ ﺷﺎﻋﺮاﻧﻪ از ﺳﻬﺮاب ﺳﭙﻬﺮي ﻛﻪ ﺳﺮوده اﺳﺖ : "دوﺳﺘﺎﻧﻢ ﻛﺠﺎﻳﻨﺪ روزﻫﺎﺷﺎن ﭘﺮﺗﻘﺎﻟﻲ ﺑﺎد" ﺑﺮاﺳﺘﻲ ﻛﻪ ﺗﺎﺑﻠﻮﻳﻲ از ﺷﺎدﻣﺎﻧﻲ و ﺧﻮﺷﻲ را ﺑﺮاي دوﺳﺘﺎن ﺷﺎﻋﺮ در ذﻫﻦ ﺗﺪاﻋﻲ ﻣﻲ ﻛﻨﺪ و ﻳﺎﺿﺮب اﻟﻤﺜﻠﻲ ﻣﺜﻞ "ﻫﻨﻮز ﭘﺸﺖ ﻟﺒﺶ ﺳﺒﺰ ﻧﺸﺪه" ﺗﻘﺮﻳﺒﺎً در ﺑﺴﻴﺎري از ﺟﻮاﻣﻊ ﻣﻔﻬﻮم ﻣﺸﺘﺮكﻧﺎﭘﺨﺘﮕﻲ و ﺟﻮاﻧﻲ را در ذﻫﻦ ﻫﺎ ﻣﻲ آو رد.

 اﺛﺮ ﻓﺮﻫﻨﮓ و ﻣﺬﻫﺐ و ﻗﻮﻣﻴﺖ

ﮔﺮوه ﻫﺎي ﻗﻮﻣﻲ ﻛﻪ داراي ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻣﺴﻠﻂ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﺑﺮﺧﻲ درون ﻣﺎﻳﻪ ﻫﺎي ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﺧﻮﻳﺶ را درﻗﺎﻟﺐ ﮔﺮاﻳﺶ ﺑﻪ رﻧﮓ ﻫﺎﻳﻲ ﺧﺎص ﺑﺮوز داده اﻧﺪ .ﺑﻌﻨﻮان ﻣﺜﺎل اﻳﺮاﻧﻴﺎن از ﻗﺪﻳﻢ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﻳﺠﺎدﺳﺪي در ﺑﺮاﺑﺮ ﺷﺮ و ﭘﻠﻴﺪي از ﻓﻴﺮوزه و ﺳﻨﮓ ﻫﺎي ﻓﻴﺮوزه اي رﻧﮓ اﺳﺘﻌﺎﻧﺖ ﺟﺴﺘﻪ اﻧﺪ .ﭘﺲ ازاﺳﻼم ﻧﻴﺰ اﻳﺮاﻧﻴﺎن از رﻧﮓ ﻓﻴﺮوزه اي ﺑﺮاي رﻧﮓ آﻣﻴﺰي ﻣﻜﺎن ﻫﺎي ﻣﺬﻫﺒﻲ ﻫﻤﭽﻮن ﮔﻨﺒﺪﻫﺎيﻣﺴﺎﺟﺪ ﺧﻮﻳﺶ ﻛﻤﻚ ﮔﺮﻓﺘﻨﺪ .

ﺳﺒﺰ ﻧﻴﺰ در ﺷﺮاﻳﻂ ﺟﻐﺮاﻓﻴﺎﻳﻲ ﮔﺮم و ﺧﺸﻚ ﺑﻌﻨﻮان ﻋﻨﺼﺮي ﻛﻤﻴﺎب آﻧﺠﺎ ﻛﻪ ﻛﻪ ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﻧﺸﺎن ﺻﻔﺖ ﻣﺘﻤﺎﻳﺰﻓﺮزﻧﺪ ﭘﻴﺎﻣﺒﺮ ﺑﻮدن ﺑﻮد ﻗﺪاﺳﺖ ﻣﺬﻫﺒﻲ ﺑﻪ ﺧﻮد ﮔﺮﻓﺖ و ﻣﻔﺘﺨﺮ ﻫﺎي ﺑﻪ ﺗﺒﺎري ﭼﻨﺎن واﻻ اﻳﻦ رﻧﮓ را ﺑﺮ ﺧﻮدﭘﻴﭽﻴﺪﻧﺪ و دﺳﺘﺎر ﺑﺎ ﻋﻨﻮانﺳﺒﺰ ﺳﻴﺪي ﻧﻤﻮدﻧﺪ. اﻳﻦ در ﺣﺎﻟﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺗﻨﺎﻟﻴﺘﻪ ﻣﺬﻫﺒﻲ ﻏﺎﻟﺐ در ﺗﻨﺪﻳﺲﻫﺎي ﻛﻠﻴﺴﺎﻳﻲ و ﻧﻘﺎﺷﻲ ﻫﺎي ﻣﺬﻫﺒﻲ ﻣﺮﻳﻢ و ﻋﻴﺴﻲ رﻧﮓ ارﻏﻮاﻧﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ و از ﺑﺎﻻﺗﺮﻳﻦ درﺟﻪﻫﺎي ﻣﺴﻴﺤﻲ ﻛﻪ ﻫﻤﺎن رﺗﺒﻪ ﻛﺎردﻳﻨﺎﻟﻲ اﺳﺖ ﺑﺎ ﺷﻨﻞ ﻫﺎﻳﻲ ارﻏﻮاﻧﻲ ﻣﻌﺮوف ﻫﺴﺘﻨﺪ .ﻫﻤﭽﻨﻴﻦاﺳﺖ ﻗﺮﻣﺰي ﮔﻞ ﮔﻮﻧﻪ ﺷﻬﻴﺪان ﻛﻪ ارزﺷﻲ ﺗﺎ ﺛﺎراﷲ ﻣﻲ ﻳﺎﺑﺪ.

ژاﭘﻨﻲ ﻫﺎ ﻋﻤﻴﻘﺎً ﺑﻪ رﻧﮓ ﻫﺎي ﻣﻼﻳﻤﻲ ﻛﻪ ﺗﺪاﻋﻲ ﮔﺮ ﭼﻮب و آب و آﺳﻤﺎن اﺳﺖ واﺑﺴﺘﻪ اﻧﺪ و ازاز ﻣﻴﺎن دو ﺗﻪ رﻧﮓ ﻣﺸﺎﺑﻪ آن ﻳﻚ را ﻛﻪ داراي ﺷﺪت رﻧﮕﻲ ﺑﺎﻻﺗﺮي اﺳﺖ ﻋﺎﻣﻴﺎﻧﻪ ﺗﺮ (اﻣﻞ ﺗﺮ) و ﻳﺎﺑﻌﺒﺎرت دﻳﮕﺮ داراي ﻣﺤﺘﻮاي ارزﺷﻲ ﻛﻤﺘﺮ از ﺣﺪ ﭘﺬﻳﺮش ﻣﺘﻮﺳﻂ اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﺧﻮد ارزﻳﺎﺑﻲ ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ . ﺑﺪﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ ادراك رﻧﮓ در ﻓﺮﻫﻨﮓ ﻫﺎي ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺑﺎر ﻣﻌﻨﺎﻳﻲ ﻣﺨﺘﻠﻔﻲ ﺑﺨﻮد ﻣﻲ ﮔﻴﺮد ﻛﻪ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪﺗﺎ آﺧﺮﻳﻦ ﻣﺮزﻫﺎﻳﻲ ﻣﺤﻮ ﺷﻮﻧﺪه ﻫﺮ ﻓﺮﻫﻨﮓ در ﻓﺮﻫﻨﮓ دﻳﮕﺮ ﻛﻪ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻓﺮاﺗﺮ از ﻣﺮزﻫﺎيرﺳﻤﻲ ﻛﺸﻮرﻫﺎ ﻧﻴﺰ ﺑﺎﺷﺪ اﻣﺘﺪاد ﻳﺎﺑﺪ.

 ﺗﺎﺛﻴﺮ ﻣﺪﻫﺎ و ﺳﺒﻚ ﻫﺎ

روﻳﻜﺮدﻫﺎي ﻣﻘﻄﻌﻲ ﺑﻪ رﻧﮓ در ﻣﻴﺎن ﻣﺮدم ﺑﻪ واﺳﻄﻪ ﻣﺪﮔﺮاﻳﻲ در ﺣﻮزه ﻟﺒﺎس ﻫﺎ و ﻟﻮازم ﺧﺎﻧﮕﻲو ﻣﺒﻠﻤﺎن و دﻛﻮراﺳﻴﻮن و ﺳﺎﻳﺮ ﻣﻮارد ﭘﻴﺪا ﻣﻲ ﺷﻮد .رﻧﮓ ﻣﺴﻠﻂ در ﻳﻚ ﻣﺪ ﺧﺎص ﻛﻪ در اﺑﺘﺪاﺗﻮﺳﻂ ﻣﺪﻳﺴﺖ ﻫﺎ و ﻃﺮاﺣﺎن در ﺷﻮﻫﺎ و ﻧﻤﺎﻳﺸﮕﺎﻫﻬﺎي اراﺋﻪ ﻣﺤﺼﻮﻻت ﻋﺮﺿﻪ ﻣﻲ ﮔﺮدد ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪﺑﻪ ﺳﺮﻋﺖ ﺗﻮﺳﻂ ﺗﺒﻠﻴﻐﺎت و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎي ﺗﻠﻮﻳﺰﻳﻮﻧﻲ در ﻋﺮﺻﻪ ﻫﺎي ﻋﻤﻮﻣﻲ ﮔﺴﺘﺮش ﻳﺎﺑﺪ. . ﻧﻜﺘﻪ ﺟﺎﻟﺐ اﻳﻨﻜﻪ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ اﻧﺘﺨﺎب ﻳﻚ رﻧﮓ در ﻏﻴﺮ زﻣﺎن ﻣﺪ ﺷﺪه اش آﻧﮕﺎه ﻛﻪ ﻫﻨﻮزﻋﻤﻮﻣﻲ ﻧﺸﺪه ﺑﻘﺪري ﻧﺎﻣﻮزون و ﻏﺮﻳﺐ در ﻧﻈﺮ آﻳﺪ ﻛﻪ ﻣﻮﺟﺐ ﺧﺠﺎﻟﺖ اﻧﺘﺨﺎﺑﮕﺮش را ﻓﺮاﻫﻢ ﺳﺎزدوﻟﻲ اﻧﺘﺨﺎب ﻫﻤﻴﻦ رﻧﮓ ﻫﻨﮕﺎﻣﻲ ﻛﻪ اﺳﺘﻔﺎده از آن ﻫﻤﻪ ﮔﻴﺮ ﺷﺪه ﺑﻮاﻗﻊ ﻣﻌﻘﻮل و ﻣﻨﻄﻘﻲ وﻣﻨﻄﺒﻖ ﺗﻔﺴﻴﺮ ﻣﻲ ﮔﺮدد. ﺑﻄﻮر ﻣﺜﺎل ﺑﻪ ﺧﺎﻃﺮ آورﻳﺪ ﻣﺪ ﻧﺎرﻧﺠﻲ ﭼﻨﺪ ﺳﺎل ﭘﻴﺶ را ﻛﻪ اﮔﺮ درﻇﺮف زﻣﺎﻧﻲ اﻛﻨﻮن اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﺷﺪ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﺗﻔﺴﻴﺮ ﻣﻲ ﮔﺮدﻳﺪ.

ﺣﺘﻲ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ در ﻳﻚ ﺷﻬﺮ ﺑﺰرگ اﺳﺘﻔﺎده از ﻳﻚ ﻣﺪ رﻧﮕﻲ ﺗﻨﻬﺎ ﻣﺤﺪود ﺑﻪ ﻣﻨﺎﻃﻘﻲ ﺧﺎص ﮔﺮدد و درﻣﻨﻄﻘﻪ دﻳﮕﺮي از ﻫﻤﺎن ﺑﺮﺗﺎﺑﻴﺪه ﻧﺸﻮد.ﺑﻬﺮﺣﺎل اﺛﺮات ﻣﺪ، اﺛﺮاﺗﻲ ﻣﻮﻗﺖ از ﻧﻈﺮ زﻣﺎﻧﻲ و ﻳﺎ ﺣﺘﻲﻣﻜﺎﻧﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ و ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﻨﺪ در ﺳﺎﻟﻴﺎن ﺑﻌﺪ آﻧﭽﻨﺎن ﻓﺮاﻣﻮش ﺷﻮﻧﺪ ﻛﻪ اﺳﺘﻔﺎده از آن در آن ﺑﺮﻫﻪاﻋﺠﺎب اﻧﮕﻴﺰ ﻫﻢ ﺟﻠﻮه ﻛﻨﺪ.

 ارﺗﺒﺎط ﺷﺨﺼﻲ ﺑﺎ رﻧﮓ

ﻋﻼوه ﺑﺮ اﻳﻨﻬﺎ ﻫﺮ ﻳﻚ از ﻣﺎ ﻧﻴﺰ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﻴﻢ ارﺗﺒﺎط ﺷﺨﺼﻲ را ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻋﻼﻗﻪ و ﻳﺎ ﺗﻨﻔﺮ ﺑﺎ رﻧﮓﺑﺮﻗﺮار ﻛﻨﻴﻢ .ﺷﺎﻳﺪ ﺑﺎ اﻓﺮادي ﺑﺮﺧﻮرد ﻛﺮده ﺑﺎﺷﻴﺪ ﻛﻪ ﻣﺜﺎل ﻣﻲ ﮔﻮﻳﻨﺪ از ﺳﺒﺰ ﻧﻔﺮت دارﻧﺪ و ﻳﺎﺑﻪ ﻗﺮﻣﺰ ﻋﺸﻖ ﻣﻲ ورزﻧﺪ .ﻋﻠﻞ و اﻫﻤﻴﺖ و ﺗﺮﺟﻴﺢ رﻧﮓ ﻫﺎ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ را ﻣﻲ ﺗﻮان ازﻃﺮﻳﻖ آزﻣﻮن ﻫﺎي روان ﺷﻨﺎﺧﺘﻲ رﻧﮓ ﻫﻤﭽﻮن آزﻣﻮن ﻫﺮﻣﻲ رﻧﮓ، آﻤﻮن ﻟﻮﭼﺮ ، آزﻣﻮن ﻟﻜﻪ ﻫﺎيرﻧﮕﻲ رورﺷﺎخ ﺑﻪ دﺳﺖ آورد .اﻳﻦ آزﻣﻮن ﻫﺎ ﻋﻠﻞ رواﻧﻲ ﻃﺮد و ﻳﺎ ﺗﺮﺟﻴﺢ رﻧﮓ ﻫﺎ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪﻳﻜﺪﻳﮕﺮ را ﺑﻪ ﻋﻮاﻣﻞ رواﻧﻲ و ﺷﺨﺼﻴﺘﻲ ﻓﺮدي ﻧﺴﺒﺖ داده و ﭘﺪﻳﺪار ﻣﻲ ﺳﺎزﻧﺪ .ﺣﺎﻟﺖ ﻫﺎيروﺣﻲ ﻛﻪ ﺑﺎﻋﺚ ﻣﻲ ﺷﻮد رﻧﮕﻲ ﺧﺎص ﻛﻪ در ﻻﻳﻪ ﻧﺎﺧﻮدآﮔﺎه ﺟﻤﻌﻲ داراي ﺑﺎري ﻣﺸﺨﺺ اﺳﺖ ﺑﻪﻧﺎﮔﻬﺎن ﺗﻮﺳﻂ ﺷﺨﺺ ﻃﺮد ﺷﺪه و ﻳﺎ در ﺟﺎﻳﮕﺎه دﻳﮕﺮي ﻣﻮرد ﺗﻔﺴﻴﺮ اﺣﺴﺎﺳﻲ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد. ﺗﻔﺴﻴﺮيﺧﺼﻮﺻﻲ و ﺷﺨﺼﻲ ﻛﻪ ﻣﻔﺘﺢ ﺣﺎﻟﺖ روﺣﻲ و ﺷﺨﺼﻴﺘﻲ ﻓﺮد ﻣﻲ ﮔﺮدد .ﺣﻜﺎﻳﺖ ﺑﺎﻧﻮي ﻗﺮﻣﺰ ﭘﻮشﻣﻴﺪان ﻓﺮدوﺳﻲ ﻛﻪ ﻫﻨﻮز در اذﻫﺎن ﺑﺎﻗﻴﺴﺖ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎﻟﻲ از ﺗﻮﺟﻴﺢ و ﻳﺎ ﻃﺮد ﺳﺎﻳﺮ رﻧﮓ ﻫﺎﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ.

اﻟﺒﺘﻪ ﺷﻨﺎﺧﺖ رﻳﺸﻪ ﻫﺎ و ﻋﻠﻞ ﭼﻨﻴﻦ رﻓﺘﺎرﻫﺎﻳﻲ ﺗﻨﻬﺎ ﺑﻮاﺳﻄﻪ ﺗﺮﻓﻨﺪﻫﺎﻳﻲ روان ﺷﻨﺎﺧﺘﻲ و از ﻃﺮﻳﻖﻣﺼﺎﺣﺒﻪ ﻫﺎ ي ﻛﺎﻣﻼ ﻓﻨﻲ ﺟﻬﺖ ﻧﻘﺐ زدن ﺑﻪ ﮔﺬﺷﺘﻪ ﺷﺨﺼﻲ ﻓﺮد ﺻﻮرت ﺧﻮاﻫﺪ ﻣﻲ ﮔﻴﺮد. وﻟﻲ ﻣﻌﻤﻮﻻﺗﻮاﻣﺎن ﮔﺸﺘﻦ ﻳﻚ ﻣﺴﺎﻟﻪ ﺧﻮﺷﺎﻳﻨﺪ و ﻳﺎ ﻳﻚ ﺷﻮك ﻋﺼﺒﻲ ﺗﺤﺖ ﻳﻚ رﻧﮓ ﺧﺎص ﺑﺎﻋﺚ ﭼﻨﻴﻦ ﻧﮕﺎهﺻﻔﺮ و ﻳﻜﻲ ﺑﻪ رﻧﮓ ﻫﺎ ﺷﺪه و ﺣﺘﻲ ﺑﺎ ﻓﺮاﻣﻮش ﺷﺪن اﺻﻞ آن اﺗﻔﺎق ﺧﻮﺷﺎﻳﻨﺪ و ﻳﺎ ﻧﺎﺧﻮﺷﺎﻳﻨﺪﺑﺎز ﺟﺬب ﻳﺎ دﻓﻊ ذﻫﻨﻲ ﻳﻚ رﻧﮓ ﺑﻪ ﺻﻮرﺗﻲ ﻧﺎﺧﻮدآﮔﺎه در روان و ذﻫﻦ ﺷﺨﺺ ﺑﺎﻗﻲ ﻣﻲ ﻣﺎﻧﺪ.

 ﻧﺘﻴﺠﻪ ﮔﻴﺮي

رﻧﮓ ﻫﺎ ﻫﻢ ﻣﺴﺘﻘﻴﻤﺎً از ﻃﺮﻳﻖ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻧﻮري و ﻫﻢ از ﺑﺮﻫﻤﻜﻨﺶ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻧﻮري ﺑﺎ اﺷﻴﺎ ﺑﻪ ﭼﺸﻢ اﻧﺴﺎنﻣﻲ رﺳﻨﺪ. اﻳﻦ ﻧﻮرﻫﺎي رﻧﮕﻲ ﻛﻪ داراي ﻣﻘﺎدﻳﺮ ﻣﺨﺘﻠﻔﻲ اﻧﺮژي در ﻣﺤﺪوده ﺑﻴﻨﺎﻳﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ می توانند بر بدن انسان تاثیر گذاشته و عملکرد سیستم عصبی و فعالیت هورمونی را تغییر دهند علاوه بر این با توجه به اینکه رشد شخصیتی ما در چه فرهنگ و آیین و با چه ترتیب و آدابی بوده است و چه آموختنی هایی را از اجتماع کسب کرده ایم می تواند در تجربه رنگ ما موثر باشد.

بار فرهنگی قوم ما , سمبل های اجتماعی و اموزش های آکادمیک ما بسان عینک هایی عمل می کنند که فی الواقع از پشت آنهاست که تجربه گر رنگ می شویم . موج های هجوم آورنده مد های رنگی جلوه دیگری از نگاه ما به رنگ را تشکیل میدهد و در انتهای این هرم رابطه خصوصی و شخصی با رنگ است که در آن ارتباطی شخصی به صورت علاقه و طرد رنگی خاص ممکن است ایجاد شود . در نهایت همه اینها این هرم ادراکی را به نام هرم تجربه رنگ درون ذهن هر فرد شکل می دهند تا تنها و تنها از ورای آن توانسته باشیم به عنوان یک انسان رنگ را ادراک و تجربه نماییم .

 

واﻛﻨﺶﻫﺎيﺑﻴﻮﻟﻮژﻳﻜﻲﺑﻪ ﻣﺤﺮك رﻧﮓ

 

 اﺛﺮ ﻧﺎﺧﻮداﮔﺎه ﺟﻤﻌﻲ

 

ﺳﻤﺒﻞﻫﺎوﻧﻤﺎد ﻫﺎي رﻧﮓ

 

 


[1] Emotion

[2] Symbol

[3] Appearance

[4] Illumination

[5] Color

[6] Form

[7] Texture

[8]Mahanke

 

 

ﻣﻨﺎﺑﻊ:

1. F. H. Mahnke, R. H. Mahnke, Color, Environment, and Human Response, John Wileyand Sons, 1996

2. F. H. Mahnke, Color and Light In Man-Made Environments,Van Norstrand,1993

3. A. Josef, The Interaction of Color, Yale University Press, 2006